05524375212
info@arkepsikoloji.com

Blog

Sınav Stresi ve Stresle Baş Etme Yöntemleri

02.04.2019 07:22


Sınav Stresi ve Stresle Baş Etme Yöntemleri

Yaşam dönemlerimiz içerisinde en zorlu süreçlerden biri, hayatımızın büyük çoğunluğunu geçireceğimiz mesleği seçeceğimiz dönemdir. Bir de bu seçimin bir sınavla yapılması ve öğrencinin başarısına göre değerlendirilmesi, öğrenciler için büyük bir stres kaynağı olur. Sınav öncesinde ve sınav sırasında bu stresin iyi yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple öncelikle stresin ne olduğunu ve neler ile tetiklendiğini anlamak gerekir.

Stres; kişinin içsel ya da dışsal bir uyaranla karşı karşıya kaldığında yaşadığı, bedensel, duygusal ve zihinsel değişimlerle kendini gösteren bir uyarılmışlık halidir. Burada içsel uyaran kavramı; somut olarak var olmayan, tamamen ihtimaller doğrultusunda zihnimizde geliştirdiğimiz uyaranlara duyulan bir tepki niteliği taşır. Yani sınava girecek olma ve sınavın sonuçlarına dair düşülen ihtimaller öğrenciler için bir uyaran niteliği taşır ve strese yol açar. Burada istenenin altında performans gösterileceği ve hatta başarısız olunacağına dair hissedilen yoğun endişe hali de devreye girebilir. Sınav kaygısının en önemli sebeplerinden biri, her şeyin kötü gideceğine ve sonucun bir felaket olacağına ilişkin inanç ve düşüncelerdir. ‘Sınavım kesin kötü geçecek, kesin başarısız olacağım, istediğim yeri kazanamayacağım, yeterince iyi çalışmadım ki!’ gibi düşünceler öğrencilerde kaygı, korku gibi duyguları yükseltir. Bu da sınava çalışmayı ve sınav anını etkiler nitekim araştırmalara göre kaygı yükseldikçe, sınav performansı azalma gösterir. Yoğun kaygı yaşanılan durumlarda kişilerin zihinsel becerileri ciddi anlamda zayıflar, diğer bir deyişle kaygı sisteme o kadar hâkim olur ki kişinin bilgiyi transfer etme, hatırlama, dikkati bir noktaya toplama, okuduğunu anlama gibi yetenekleri sekteye uğrar. Bu durum kişinin çalışmasına engel olduğu gibi, bu becerileri kullanamama kaynaklı ekstra bir stres ve kaygı durumuna yol açar. Ancak unutulmamalıdır ki sınava dair işlevsel olmayan düşünceler değiştiği takdirde bu stresle de baş edebilmek mümkün olur.

Stresin hiç olmaması da sınav sürecinde olumsuz bir etki yaratabilir. Yapılacak eylemin hiç umursanmaması, sonucunun önemsenmemesi kaygı duyulmaması sonucunu yaratır. Bu da öğrenciyi çalışmaktan uzaklaştırabilir. Bu sebeple kaygı optimal(ortalama) düzeyde tutulmalıdır.

Nasıl Baş Edilir?

  • Bir uzmana danışarak sınava dair kaygınızı artıran yorumlarınızı çalışabilir, uzmandan nefes ve gevşeme tekniklerini öğrenebilirsiniz.
  • Zamanı iyi planlamak kaygınızı azaltmada yardımcı olabilir.
  • Kaygıyı bastırmaya değil, onu kabul etmeye ve tanımaya çalışmak kaygınızı azaltmakta etkilidir.
  • Dikkatini başka noktalara odaklama tekniği kullanılabilecek başa çıkma yollarından biridir. Kaygının geldiğini hissettiğiniz anlarda (ki bunları fizyolojik belirtilerden anlayabilirsiniz; kalp çarpıntısı, ağız kuruluğu, gerginlik vb.) dikkatinizi dağıtarak başka aktivitelere yönelmeniz işe yarayabilir.
  • Sınava çalışırken kendini ödüllendirme, keyif alınan aktiviteler planlamak, sosyal hayata devam edebilmek stresten uzaklaşmakta etkili olabilir.