05524375212
info@arkepsikoloji.com

Çalıştığımız Alanlar

Kaygı Bozuklukları Nelerdir?

01.04.2019 07:55


Kaygı Bozuklukları Nelerdir?

Kişinin içsel ya da dışsal bir uyaranla karşı karşıya kaldığında yaşadığı, bedensel, duygusal ve zihinsel değişimlerle kendini gösteren bir uyarılmışlık ve stres durumuna kaygı denir. Burada içsel uyaran kavramı; somut olarak var olmayan, tamamen kendi içimizde ihtimaller doğrultusunda zihnimizde geliştirdiğimiz uyaranlara duyulan bir tepki niteliği taşır. Kaygının ortada somut bir tehlike olmaksızın yaşanması, sık ve şiddetli bir biçimde ortaya çıkması ve kişinin olağan yaşamını etkilemeye başlaması bireyde bir kaygı bozukluğu olduğunu düşündürebilir. Kaygı Bozukluğu türleri aşağıda sıralanmıştır:

1) Panik Bozukluğu

Kişilerin birdenbire, beklenmedik bir biçimde, herhangi bir özgül nesne ya da durumla ilişkisiz olarak, görünür herhangi tetikleyici bir neden olmadan panik atakları yaşamaları durumudur. Panik atağı ise bir korku kuşatması olarak düşünülebilir. Algılanan tehlikeye karşı birden bire gösterilen bir tepkidir ve bir takım yoğun bedensel duyumlar buna eşlik eder. Bu belirtilerden bazıları; çarpıntı, terleme, titreme ve sarsılma, nefes darlığı, soluğun kesilmesi, bulantı, göğüs ağrısı, baş dönmesi, ürperme ve ölüm korkusudur. Kişi bunları yaşarken genelde tıbbi bir durum yaşadığını düşünebilir.

2) Agorafobi

Kişinin; toplu taşıma araçlarını kullanma(örn; otomobil, otobüs, tren, gemi, uçak), açık yerlerde bulunma(örn; otopark, alışveriş merkezi), kapalı yerlerde bulunma(örn; mağazalar, tiyatrolar, sinemalar), sıra bekleme ya da kalabalık bir yerde bulunma, tek başına evin dışında olma durumlarında aşırı korku ya da kaygı duymasıdır.

3) Yaygın Kaygı Bozukluğu

Yaygın kaygı bozukluğunun başlıca özelliği; en az 6 ay süreyle hemen her gün bir çok olay ya da etkinlik hakkında aşırı kaygı ve kuruntu (endişeli beklentiler) duymadır. Kişi kuruntularını denetlemeyi zor bulur. Kaygı ve kuruntuya; huzursuzluk, kolay yorulma, kolay kızma, düşüncelerini odaklamada güçlük çekme, kas gerginliği ve uyku bozukluğunun kapsandığı bir listeden en az üçü eşlik eder.

4) Toplumsal Kaygı Bozukluğu (Sosyal Fobi)

Kişinin, başkalarınca değerlendirilebilecek olduğu toplumsal durumlarda belirgin korku ya da kaygı duymasıdır. Kişi başkalarının yanında küçük düşeceği, sıkıntı duyacağı, utanç duyacağı şekilde davranmaktan korkar. Bu kişiler başkalarıyla etkileşimde bulunmalarını gerektiren ya da bir eylemi başkalarının yanında yerine getirmeleri gereken durumlardan korkarlar ve bunlardan olabildiğince kaçınmaya çalışırlar. Bu durumlara örnek olarak; başkalarının önünde konuşma, yemek yeme ya da yazı yazma, genel tuvaletleri kullanma, görüşmelere ve her türlü toplantıya katılmadır.

5) Özgül Fobi

Özgül fobi bir nesne ya da durumla ilgili olarak belirgin bir korku ya da kaygı duyma olarak tanımlanabilir. Örnek olarak; uçağa binme, yükseklikler, hayvanlar, iğne yapılması, kan görme gösterilebilir. Özgül fobi de fobi kaynağı doğrudan kişide kaygı doğurur ve kişi etkin bir şekilde bu durumdan kaçınabilir. Özgül fobi tanısı konabilmesi için duyulan korkunun kişinin olağan gündelik yaşamında, işinde, toplumsal ilişkilerinde bir takım sorunlara neden olması gerekmektedir.

6)Ayrılma Kaygısı Bozukluğu

Kişinin bağlandığı insanlardan ayrılması ile ilgili, gelişimsel olarak uygun olmayan ve aşırı düzeyde bir kaygı ya da korku duymasıdır.